The Yūsufzai (also Youssofzay, Yousafzai, Esapzey, Yousufi, or Yūsufi) (Pashto: يوسفزی, Urdu: یوسف زئی) are one of the largest Pakhtoon tribes, and are of the Sarbanri super-tribe. The majority of the Yusufzai tribe reside in the North West Frontier Province and Provincially Administered Tribal Areas of Pakistan, with some tribal Yusufzai have settled along the Afghan border. There are many Yousafzais in Afghanistan. They are the predominant population in the districts of Swat, Mardan, Malakand, Swabi, Buner and Shangla. Still other Yusufzai colonies can be found in the inner city of Sialkot and Lahore where they have established themselves as landowners arriving in the 13th century. There is also a Yusufzai clan of Dehwar tribe of Brahui Baloch in Mastung.
The name Yusafzai originates from Yusaf who was the younger son of Manday along with his elder brother Omar. They later died early and left behind his only son Mandanh. The descendants of Yusaf inhabit in Swat, Dir and Malakand while the descendants of Mandanh live in Swabi and Mardan.
Yusafzai speak the northern variant of "Pukhtu" with the hard "kh" replacing the softer "sh" of southern Pashtun tribes.
[edit] History
They migrated from Kabul when Mirza Ulugh Beg was governor. He succeeded his father, Shah Rukh, who was a son of Timur (Taimur-e-Lang), in 1446 A.D. In the time of Babur, who first came to Kabul in 1504 A.D., Peshawar had been colonized by Afghan tribes, such as the Swatis and Dilazaks. On his second visit, fourteen years later, he found the Yusufzais had spread into Swat. The current settlement of the Yusufzais must have come about after this time. Some believe that the Yusufzais are one of the Ten Lost Tribes of the Hebrews.
The Yusufzai took much of their current lands from the Afghan tribes Dilazaks and Swatis, after a single but desperate and decisive battle fought on the plains between the villages of Gadar and Langarkot. Babur himself helped subdue the tribes against Yususfzais, using matchlocks for the first time against the Jahangiri sultan, Mir Haider Ali Gebri of Bajour. Bibi Mubarka had married King Babur, and had also been titled as "Afghani Agacha".
پښتانۀ
منشي احمد جان اصلي پښتانه ځان ته د افغانه اولاد وائي. افغانه د يرميا زوي او د ساول نمسي وۀ. ساول د عيسي عليه السلام نه پنځه د پاس زر کال (1005) وړنبي د حضرت سليمان عليه السلام سالار وۀ. دوئي وائي چه د عيسي عليه السلام نه شپږ سوه کال وړنبي ځمونږ پلار نيکۀ د کنعان نه ايران ته راغلل او دې ځاې نه رو رو د هرات د نمرخاتۀ طرف ته د غور په غرونو کښ آباد شول. دلته به ورته خلقو بني افغان يا بني اسرائيل ويل. د حضرت سليمان عليه السلام د زمانې نه يو نيم زر کال پس ځونږ پېغمبر حضرت محمد مصطفي صلعم په عربو کښ ښکاره شۀ او د نبوت اعلان ئي وکړ. د نبوت په نهم کال د عربو يو سردار خالد بن وليد اسلام لاوړ. دې سردار د غور پښتنو ته يوه چيټئي ولېږله او د پيغمبر آخر زمان صلعم زيرې ئې ورباند وکړ. د چيټئي رسيدو سره د غور پښتنو د مشرانو يوه ډله تحقيق د پاره عربو ته ولېږله. د دغې ډلې د سردار نوم قيس وۀ. دلته چه راورسيدل نو ټول د حضرت خالد بن وليد په وينا باندې مسلمانان شول. دا قيس نوم سردار چې د پښتنو د ډلې مشر وۀ، د ساول په اوۀ ديرشمه (37) پوړئي کښ نمسې وۀ. دۀ ته خالد بابا خپله لور ورکړه. پيغمبر صلعم دې پښتنو ته دعا وکړه او قيس نه ئي عبراني نامه لرې کړه او اسلامي نوم عبدالرشيد ئې پر کيښود. دوئي چه څه وخت راروانېدل نو په ډير عزت ئي رارخصت کړل. او د پښنتو قام ته ئې د ((فتان)) خطاب ورکړ، چه بيا وروسته د خلقو په خولې کښيوت او د دې ملک ژبه هم لواړه وه نو د ((فتان)) نه ((پټان)) جوړ شو. فتان په اسيريا ژبه کښ سګاونړ ته وائي يعني لکه څنګه چه بيړئي په سنګاونړ چلېږي، دغه سې به دا پټان قام د اسلام بېړئي وچلوي. پټان عبدالرشيد چه د خپلو ملګرو سره خپل وطن غور ته راغې نو په يو څو کال کښ قريب قريب ټول خلق مسلمانان شول. چه په کښ ډير وليان، زبرګان او د مرتبو خاوندان وختل. د دۀ د دې بي بي يعني د خالد بابا د لور نه درې زامن وشول. د مشر نوم سربون او د مينځني بيټان او د دريم غرغشت وۀ. وائي چه د دې قيس يا عبدالرشيد بابا د دې دريو زامنو د اولاد نه څلور سوه قامونه يعني خيلونه جوړ شوي دي. د پيښور نه تر قندهار پورې پښتانه يعني دراني، ترين، شيراني، او کهيتران د سربون د دوه زامنو اولاد دي. يوسف زي، محمد زي، مهمند، او داؤدزي وغيره د بيټان اولاد دي. غلزي، لودهي، او سوري هم د بيټان د لور د طرف نه اولاد دي. د قيس د دريم زوي يعني غرغشت درې زامن وؤ او کاکړ، وزير، شيتک، توري، خټک او اپريدي وغيره د دغې دريو اولاد دي. دا چه ما څه وليکل په ځان د پښتنو د خيال ټکي دي. يعني هغوئي دغه سې وائي او دا ئې خيال دې. ليکن ډاکټر بيلوز او نور مورخان ليکي چه د اسلام نه پخوا د سرحدي صوبې او د ګير چاپير علاقې پښتانه قامونه د يو پکټيان نوم آريه قوم اولاد دي چه د بدها په دين ؤو او ژبه ئې ((پکتو)) وه. د دوئي څلور شاخونه دي، اپريټي (افريدي)، سترګېدي (خټک)، داديکي (دادي) او ګندهاري (قندهاري) چه په سپين غرۀ کښ، سليمان غره کښ، د اباسيند په کندو کښ، او د کابل د سيند قطب ډډي ته، د پيښور په کنده، او د دې نه د قطب اړخ په غرونو کښ آباد ؤو. مشهور تاريخ ليکونکښې هيروډوټس ليکلي دي چې د عيسي عليه السلام نه درې سوه اوۀ کال وړنبې چه سلطان سکندر په هندوستان باندې حمله وکړه نو دلته هم دا پکټيان نوم قام موجود وۀ. د عيسي عليه السلام په اتمه صدي کښ دې اصلي پښتنو د عربو د خليفګانو جنډې لاندې د دين ښورولو په جوش کښ غور او قندهار طرف ته کوچ وکړ او دلته ئې د بود مزهب ګندهاري قام سره مقابله وشوه. پښتانه ډير لږ ؤو نو د هغوئي ئې څه ونۀ کړې شول او پخپله ئې هم د هغو ژبه يعني پښتو راواخسته. او د هغو نه ئې ودونه کوژدنې وکړې او آخر ئې هغوئي ټول په اسلام مشرف کړل. په دې شان د پښتنو اصلي قام چه په کښ د يهوديانو، ايرانيانو او د عربو وينه هم ګډه شوي وه، د ګندهاري قام سره ګډګا ډيره شوه. يوسف زي، مهمند، ګيګياني، ترکلانړي، داؤدزي، خليل، محمد زي، او شنواري وغيره هم د دې ګندهاريانو اولاد دي. د عيسي عليه السلام په لسمه صدې کښ يعني 1000ء کښ سبکتګين په هندوستان حمله وکړه. او دا وړنبي ځل وه چه د پکټيان قام په علاقو کښ د ترکي نسل قامونه هغه ځان سره راوستل. د سبکتګين نه پس د ده زوئ محمود غزنوي اپريدي، په اسلام مشرف کړل. هغه ځان سره يو غلزي نوم ترکي نسل راوست چه ډير جنګيالي قام وۀ. هغو جلال آباد او قلات غلزي فتح کړل او نمرخاته غر پريواتۀ ته ښواړۀ شول. محمود غزنوي ځان سره يو بل کوهستاني قام هم راوستې وۀ. چه هغو ته رهيلي وائي. دا قام په هغه ټولو علاقو کښ ښور شۀ چه کومې فتح شوي وي. د اوده په ضلع کښ روهېلکنډ نوم ښهر هم د ده په نامه باندې نومړي دې. په 1200ء کښ د غور د پښتنو لاس ته بيا بادشاهي راغله او هغوئي په هندوستان حمله وکړه او د پکټيان ټول پاتې شوي قامونه ئې مسلمانان کړل. او هغو سره ئې ودونه کوژدني وکړۀ راکړۀ وکړل. په دې شان سره ټول پټان قام مسلمان شۀ. او بيا د پښتون قام په ډيره مړانه سره په هندوستان وروخوت. او په دنيا کښ ئې د اسلام جنډه اوچته کړه او ځان ئې د خپل پيغمبر صلعم د خطاب (پټان) اهل ثابت کړ او د هغه په مبارکه ګفته باندې ئې د تصديق مهر ولګاوۀ. د سرحد او د غيرو علاقو پښتانۀ د هر چا اولاد چې وي، ليکن کوم خدمتونه چه دوئ د پيغمبر صلعم د دين ښورولو کښ کړې دې، هغه لکه د نمر ښکاره دې. او تر قيامت به په دنيا کښ يادېږي. د دې دروند قام هر يو سړې که په خپلو قومي خدمتونو باندې هر څومره غاوره شي، نو په ځائ دې. او چې د کوم قام د مشرانو د خدمت او د همت دایې روايتونه وي، نو هغه هيچرې نه شي ورکېدئ. يه پښتون ستا په مور د لا رحمت شي چه داسې زوئ ئې راوړي دي. اسلام په راستې وۀ پر روان شوي. اسلام غريب وۀ تا ئې غريبه ورځ قبوله کړه. اسلام بې آسرې وۀ تا ئې ملګرتيا وکړه. ظالمانو په تا ظلم وکړ تا سونړ ونه کړ. غټو غټو مغرورو او متکبرانو ته ستا سر ټيټ نۀ شۀ، او آخر دې د توري نه تير کړل ________________________________________ دا مقاله قاضي احد جان صيب ليکلې ده چې کوم د پښتو مجلې (ستړې مشې) کښ په کال 1932 ء کښ خپرول شوې وه. د دې مجلې خپرونکښې هم دوئي په خپله ول او د مقاله ښاغلي احمد جان صيب راواستولې ده
Block quote
[edit] Wars and Famous Personalities
The Yousafzai tribe came to Swat in approximately 1450AD and began fighting with settled Pakhtun tribes inhabiting Swat namely the Tanolis, Swatis and Dilazak. After several battles between the Tanolis and the Yousafzais, the Tanoli Chief Sultan Ameer Khan Tanoli was finally martyred whilst fighting with Yousafzais at Topi (near Swabi ). The Tanolis were temporarily pushed to the eastern bank of river Indus..
Yousafzais have shown great bravery against Sikhs and British in the 18th and 19th century, especially the clans of Swat and Black Mountain of Hazara. The famous battle of Ambela, Sura took place in 1863. The sikh General Harri Singh was killed by the Yusafzai in a battle that was fought outside Peshawar in Chamkani.
During the Indo-Pak 1948 war the first tribal lashkar sent to fight in Kashmir was send by the Yousafzais from Dir,Mardan & Swabi numbering 5000
The famous war hero of Pakistan Capt Kernal Sher Khan who showed great valour in Kargil was from Distt Swabi and belonged to Yousafzai tribe
[edit] Demographics
After settling themselves in the plains, the Yusufzais pushed on into the hill country beyond and in a few years became the masters of Swat and Buner. Three sections of the tribe, the Hassanzai, Akazai and Chagharzai, inhabit the west slopes of the Black Mountain, and the Yusufzai country stretches to the Utman Khel territory. The population demographics of Yusufzais who can trace Yusufzai blood line is unknown but there are more than 3 million Pashtu speaking Yusufzais. The main districts of yousafzais are Malakand, Shangla, Swat, Swabi, Buner, Upper and Lower Dir and Dargai.There are Yusufzai populations in Kandahar, Nangrahar, Kabul, Peshawar, Karachi and other cities of the world. Yusufzais who migrated and stayed in India during Mughal Empire era have adapted to speak Urdu, a language which was formed to communicate between soldiers with various native tongues. Therefore, Urdu was the chosen language to address the soldiers as it abridged several languages.
[edit] See also
[edit] References
(1) The history of Youasfzai, author Khan Roshan Khan sahib ahmed yousafzai of shangla
[edit] External links
